Ikebana: Japanse bloemsierkunst

Ikeru (leven) en hana (bloem) betekenen samen het tot leven brengen van afgesneden bloemen. Ikebana is net als de andere ‘do’ (wegen) een weg tot zelfrealisatie, het tot rust brengen van de geest en vraagt een leven lang leren.

Geschiedenis

Ikenobo is het oorspronkelijke ikebana en heeft een eigen typische stijl (rikka en shoka). Het is ontstaan uit de rituele bloemenoffers in boeddhistische tempels. Deze offers dateren uit de 7e eeuw, toen het boeddhisme in Japan werd geïntroduceerd. De eersten die ikebana beoefenden waren dan ook Japanse priesters; werkzaam bij de Rokkakudotempel in Kyoto. Omdat zij aan de oever van een meer (“Ikenobo”) woonden, werd de naam Ikenobo voortaan in verband gebracht met deze priesters die de bloemsierkunst beoefenden. In de 12e eeuw werd ikebana door de shogun en zijn hofhouding gebruikt als rustpunt. Ikebana werd bij het drinken van thee door de daimyo (veldheren) beoefend om te genieten van de natuur op kleine schaal. Zo is ook een van de basisstijlen in Ikebana ontstaan: nageire (ingeworpen bloem). Nageire doet vermoeden alsof de bloemen in een hoogstaande vaas zijn geworpen. In de 13e eeuw werd ook ikebana beïnvloed door Zen en de theeceremonie; in de tokonoma (alkoof) werd naast een kakemono (rolprent) een bloemstuk geplaatst. Vanaf de 15e eeuw begon men schikkingen te gebruiken als decoratie bij ceremonies of feestelijke gebeurtenissen, voortkomend uit tatebana en rikka (“staande bloemen”). De grotere stukken pasten goed in ruime kastelen en tempels. Rikka symboliseert een indrukwekkend landschap met een heuvel, een waterval, dorp en een dal. In 1462 is Ikenobo ontstaan en werd het eerste lesmateriaal ontwikkeld. Aan het begin van de 17e eeuw, tijdens de Edoperiode, werd de zogenaamde Shokaschikking ontwikkeld. Deze heeft slechts drie elementen, oprijzend uit een punt. Nog steeds is Ikenobo gevestigd bij de Rokkakudotempel in Kyoto en worden er ikebanalessen en tentoonstellingen georganiseerd.

Achtergrond

Ikebana leert je ruimte te creëren in plaats van ruimte te vullen, maar ook op een andere manier naar de natuur te kijken. Het is als het maken van een schilderij. Je denkt na over de compositie, de kleuren en materialen die gebruikt worden. Het eindresultaat is ogenschijnlijk eenvoudig. Juist deze eenvoud doet een leerling beseffen dat dit jarenlange training en discipline vraagt. Het bevestigen van materialen vraagt discipline, inzicht en oefening. Een beginner is bezig met de techniek en de positie van het materiaal. Later wordt een schikking gevoelsmatig opgebouwd, waarbij de techniek geïntegreerd is in de handelingen. Het basisgereedschap voor het beoefenen van ikebana is een hasami (ikebanaschaar), een kenzan (loden spijkerbed) en diverse Japanse vazen. Elke bloem heeft ook zijn eigen betekenis. Door het geven van bloemen geef je niet alleen de bloem maar ook de betekenis daarvan. Zo betekent een lotusbloem puurheid, echtheid. Het irisblad staat symbool voor het zwaard en betekent dapperheid. Bamboe betekent veerkracht en een den staat voor lang leven.

Ikebanaworkshops en ikebanalessen bij Shofukan

Naast de reguliere lessen worden bij Shofukan regelmatig demonstraties, workshops en lezingen over ikebana georganiseerd. Houd hiervoor onze agenda in de gaten. De vaste docente is Tini van de Wetering. Kijk voor meer informatie op de website van The Netherlands Chapter en de Nederlandse Ikebana Vereniging.

Informatie

Docent

Tini van de Wetering (Junkako – 1st degree instructor Ikenobo).

Lestijden

Donderdagavond (tweewekelijks) van 20.00 uur tot 22.00 uur. Data en thema’s: 19-01 Shoka shimputai, 2-2  Shoka Shofutai, 16-2 Jiyuka, 9-03 Shoka Shimputai, 23-03 Shoka Shofutai, 6-04 Jiyuka, 20-04 Shoka Shofutai, 11-05 Shoka Shimputai, 01-06 Jiyuka, 22-06 Shoka Shofutai, 06-07 Shoka Shofutai. Wanneer u belangstelling heeft, kunt u contact opnemen met Shofukan.

Lesstof

Ikenobo ikebana.

Lesgeld

De kosten voor 11 lessen bedragen €176,-. Materiaal per avond tussen €3,- en €6,-.